Rối loạn lipid máu có thể dẫn tới một số bệnh lý nguy hiểm như xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, viêm tụy, đột quỵ, nhồi máu cơ tim,... Điều chỉnh lối sống trong đó bao gồm thay đổi chế độ ăn cho người rối loạn lipid máu đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị hiệu quả tình trạng này. Người bị rối loạn lipid máu nên hạn chế ăn các loại thực phẩm sau:

    Hạn chế các thực phẩm nhiều chất béo (bơ, mỡ động vật, da, thịt động vật chưa lọc mỡ, nước thịt luộc), không ăn các thực phẩm có nhiều cholesterol phủ tạng động vật như gan, thận, óc, lá lách;

   Hạn chế đồ chiên rán sẵn, thức ăn nhanh như phô mai, xúc xích, thịt nguội;

    Nên ăn các loại ngũ cốc chế biến thô: bánh  mì đen, gạo thô, thịt nạc hoặc thịt gia cầm không da, cá và các loại hạt có dầu như hạt dẻ, lạc, vừng, bí ngô,... giúp cung cấp các axit béo Omega-3, Omega-6 cho cơ thể;

Ăn nhiều rau (>300g/ngày): Súp lơ, mướp đắng, mầm đầu xanh giàu vitamin C và chất xơ có lợi trong việc loại trừ chất thải trong cơ thể, đặc biệt là các chất béo;

Thực hiện đa dạng thực phẩm trong từng bữa ăn, ăn từ 15-20 loại thực phẩm khác nhau trong ngày;

Tăng cường các hoạt động thể lực 30 – 45 phút/ngày.

Chế biến thức ăn: Hạn chế các món chiên, xào nên làm các món luộc, hấp.

Uống đủ nước: 2-2,5 lít/ngày.

Nên uống sữa đậu nành, sữa không đường, tốt nhất sữa bột đã tách bơ.

Nên ăn đều đặn: không bỏ bữa, vì nếu bị quá đói sẽ ăn nhiều trong các bữa ăn sau làm tích lũy mỡ nhanh hơn, chia 3-4 bữa ăn/ngày.

Không nên ăn sau 7 giờ tối hoặc trước khi đi ngủ.

Mẫu thực đơn

Bữa sáng: 1 bát phở bò: bánh phở 150g, 40g thịt bò, 1 quả chuối

Bữa trưa: Cơm 2 chén lưng (gạo 100-120g), thịt lợn nạc rim:40g thịt lợn. rau muống xào 200g, dưa hấu 300g.

Bữa chiều: Khoai lang luộc 1 củ (250g)

Bữa tối: Cơm 2 chén lưng, đậu khuôn 50g, thịt bò 40g xào cần 100g

Dầu thực vật 20ml (1 muỗng canh) cả ngày

Các thực phẩm có thể thay thế như sau:

Nhóm cung cấp Glucid: Có thể thay 1 lưng chén cơm = ½ chén xôi, 1 chén bánh phở, bánh canh, bánh cuốn, bánh chưng 1 cái, bánh giò 2 cái nhỏ, khoai lang 1 củ (1kg = 5 củ), mì ăn liền, phở ăn liền 1 gói.

Nhóm cung cấp Protein: Có thể thay thế 40g thịt lợn = 40g thịt bò, thịt cá, tôm, lươn, 50g giò, 1 quả trứng , 60g đậu phụ (1 miếng), 230ml sữa đậu nành không đường, 180ml sữa tươi, 200g sữa chua, 20g sữa bột tách bơ.

Quả chín cũng là nguồn cung cấp nhiều glucid, do vậy muốn ăn nhiều quả chín phải bớt cơm: 1/3 chén cơm cung cấp năng lượng tương đương 4 múi bưởi to, 2 quả cam to, 2 quả chuối, 800g dưa hấu, 5 múi mít, 250g đu đủ chín, 3 quả hồng ngâm.

Bữa ăn

Thực đơn số 1

Thực đơn số 2

 Bữa sáng

Phở bò (1 tô)

Bánh phở :180g

Thịt bò 40g

Dầu ăn 5g

Bún thịt (1 tô)

Bún: 200g

Thịt lợn: 40g

Dầu ăn 5g

Bữa trưa

Cơm: 2 lưng bát (Gạo tẻ 100g)

Cá quả kho: Cá quả 80g

Rau cải xanh luộc:

Cải xanh: 200g

Canh cải xanh nấu thịt:

Cải xanh: 30g

Thịt băm: 5g

Chuối tiêu 1 quả: 100g

Cơm: 2 lưng bát (Gạo tẻ 100g)

Thịt băm viên sốt cà chua:

Thịt nạc vai: 40g

Cà chua: 10g

Nộm rau muống:

Rau muống: 150g

Lạc vừng: 10g

Thanh long: 150g

Bữa tối

Cơm: 1 lưng bát con (Gạo tẻ 50g)

Thịt lợn rim tiêu: thịt lợn nạc 70g

Su hào luộc chấm muối vừng:

Su hào: 200g

Muối vừng: 5g

Canh rau ngót nấu thịt:

Rau ngót: 30g

Thịt nạc: 5g

Bưởi: 150g ( 3 múi)

Cơm: 1 lưng bát con (Gạo tẻ 50g)

Cá sốt cà chua:

Cá 80g

Cà chua: 10g

Bắp cải luộc: 200g

Canh hến nấu chua:

Hến: 10g ( phần ăn được)

Cà chua: 15g

Cam: 100g ( ½ quả)

Nguyên tắc:

• Nấu chín, hầm nhừ thức ăn, không nên dùng thực phẩm ăn sống.
• Nhai kỹ, ăn chậm
• Không ăn quá no một lúc mà nên chia nhỏ bữa ăn ( 4-5 bữa/24h), ăn nhiều bữa để thường xuyên có tác dụng trung hòa acid, mỗi bữa ăn nên ăn nhẹ để không gây căng dạ dày vì căng dạ dày dễ gây kích thích tiết nhiều acid.
• Không ăn quá nhiều canh cùng với bữa cơm vì men tiêu hóa dễ bị pha loãng dẫn đến sự tiêu hóa sẽ kém đi, cũng không nên ăn thức ăn đặc quá vì các men tiêu hóa sẽ không thấm vào thức ăn.
• Không nên ăn thức ăn quá nóng ( vì làm xung huyết dạ dày) và lạnh quá( vì làm co bóp mạnh cơ dạ dày), nhiệt độ thích hợp để thức ăn dễ tiêu hóa và hấp thu là 40-50 độ C.

Những thức ăn không nên dùng

• Những thức ăn nhiều mùi vị, chất thơm như thịt quay, rán, nướng, thịt cá ướp muối, những thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ.
• Các loại thịt nguội chế biến sẵn: dăm bông, lạp xưỡng, xúc xích, các loại nước sốt, nước thịt cá đậm đặc.
• Sữa chua
• Những thức ăn cứng, dai gây cọ xát niêm mạc dạ dày như: thịt nhiều gân, sụn, rau có nhiều xơ già, quả sống.
• Gia vị: giấm, tỏi, tiêu, ớt, dưa cà muối.
• Quả chua, đu đủ chín, chuối tiêu, táo.
• Chè, cà phê đặc, rượu thuốc lá.

Mẫu thực đơn